Miasto Gliwice

Dojazd

Historia

Miasto powstało w XIII wieku na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych. Pierwszy ze szlaków prowadził z południa Europy w kierunku Morza Bałtyckiego i w całej Europie znany był jako szlak bursztynowy. Drugi ze szlaków łączył Kraków z Wrocławiem. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi już z 1276 roku. Początkowo miasto miało charakter obronny. W trakcie swej historii znajdowało się pod władaniem m.in. książąt piastowskich, królów Czech i Polski, husytów, dynastii Habsburgów, Prus.

W 1683 roku w klasztorze oo. Franciszkanów przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego (dzisiaj prowadzonym przez zgromadzenie oo. Redemptorystów) zatrzymał się król polski Jan III Sobieski zmierzający z odsieczą na Wiedeń, gdzie pokonał wojska tureckie zagrażające chrześcijańskiej Europie.

W tym czasie spore dochody przynosił znany podówczas na Śląsku gliwicki browar. W początkach XVIII wieku w okolicach miasta rozpoczął się rozwój przemysłu hutniczego. Już w 1703 roku w Kuźniczce koło Trach uruchomiono pierwszy na Śląsku wielki piec opalany węglem drzewnym.

Lata 1740-1763 to lata tzw. wojen śląskich toczonych między Prusami a Austrią. W okresie władania Prus w Gliwicach zaczął rozwijać się kapitalizm. W tym czasie rozbudowywały się przedmieścia, władze zadbały o rozwój dróg handlowych i modyfikację środków transportu. Wtedy rozpoczęto także budowę Kanału Gliwickiego, którego zadaniem było ułatwienie spławu węgla, oraz zabezpieczenie przed nękającymi miasto powodziami. Budowa kanału trwała od 1792 do 1822 roku. W okolicach Zabrza szlak transportowy wiódł sztolnią o długości kilkunastu kilometrów wykopaną w celu odwadniania pobliskich kopalń, jak również transportu urobku. Sztolnia była drożna do lat 50-tych XX wieku, niestety w 1953 roku zasypano jej wylot.

Pod koniec XVIII wieku miasto stało się nowoczesnym ośrodkiem hutniczym. W 1796 roku uruchomiono królewską hutę żelaza, która zasłynęła w całej Europie nie tylko ze względu na swe odlewy artystyczne, ale również z produkcji zbrojeniowej. Huta Gliwicka była pod koniec XVIII wieku najnowocześniejszym zakładem w Europie. W 1796 roku uruchomiono tam pierwszy na kontynencie europejskim wielki piec opalany koksem. W 1892 roku powstała pierwsza konna linia tramwajowa. Trzy lata później pojawiły się pierwsze w Europie tramwaje elektryczne z napędem na wszystkie 4 osie. W początkowym okresie XIX wieku nastąpił dalszy rozwój przemysłu ciężkiego – otworzono dwie kopalnie węgla kamiennego oraz koksownie. Po I wojnie światowej Gliwice znalazły się w granicach państwa niemieckiego, a w 1922 Gliwice zostały nieoficjalną stolicą tej części Górnego Śląska.

31 sierpnia 1939 roku miał miejsce incydent, który na stałe wpisał się w historię miasta. Naziści szukając pretekstu do rozpoczęcia inwazji na Polskę sfingowali napad na ówczesną radiostację gliwicką - grupa podszywających się pod Polaków hitlerowców napadła obsługę i nadała w języku polskim komunikat o zdobyciu radiostacji.

W latach wojny miasto było całkowicie nastawione na produkcję zbrojeniową. W Gliwicach powstały cztery obozy pracy jako filie obozu w Oświęcimiu. Więźniów tych obozów wykorzystywano jako tanią siłę roboczą. W 1945 roku miasto zajęła Armia Czerwona. Po wojnie układy międzynarodowe zadecydowały o przyłączeniu części ziem niemieckich wraz z Gliwicami do Polski i w ten sposób Gliwice ponownie znalazły się w granicach państwa polskiego.

Po wojnie Gliwice stały się ważnym ośrodkiem naukowym i gospodarczym. Powołano Politechnikę Śląską, kontynuatorkę tradycji Politechniki Lwowskiej. Uczelnia ta w krótkim czasie stała się drugą co do wielkości uczelnią techniczną w kraju. Powstają liczne instytuty badawcze, biura projektowe (dominuje przemysł chemiczny), instytut onkologiczny. W 1998 roku uroczyście otwarto największą inwestycję zagraniczną w Polsce: zakłady Opel Polska. Obecnie miasto Gliwice liczy sobie około 200 tys. mieszkańców. Miasto jest uważane za jedno z bardziej atrakcyjnych miast Polski – m.in. w ankietach CBOS. W Gliwicach organizowanych jest szereg festiwali, koncertów. Bogata jest działalność artystyczna zarówno profesjonalna, jak i amatorska.

Atrakcje turystyczne i zabytki

  • Radiostacja Gliwicka – najwyższa drewniana budowla w Europie (http://www.gliwice.pl/atrakcje/radiostacja.html)
  • Ruiny Teatru Miejskiego - funkcjonujące miejsce przedstawień (http://www.gliwice.pl/historia/teatr.html)
  • Muzeum w Gliwicach (http://www.gliwice.pl/kultura/muzeum.html) posiada trzy oddziały:
  • Willa Caro - miejska rezydencja mieszkalna przemysłowca Oskara Caro z unikatowym niemal całkowicie zachowanym wystrojem wnętrz
  • Zamek Piastowski z XIV wieku – element fortyfikacji obronnych miasta, obecnie miejsce ekspozycji zbiorów muzealnych dotyczących historii Gliwic i okolic, a także historii przemysłu w Gliwicach
  • Oddział Odlewnictwa Artystycznego – eksponaty dotyczące historii Huty Gliwickiej, m.in. unikatowe XIX i XX-wieczne odlewy żeliwne
  • Średniowieczny układ urbanistyczny z charakterystyczną zabudową – m.in. mury obronne (ruiny), Rynek i Ratusz, Zamek Piastowski (http://www.gliwice.pl/atrakcje/z-rynek.html)
    • Neogotycka Katedra św. Apostołów Piotra i Pawła z końca XIX wieku
    • Gotycki kościół Wszystkich Świętych z XV wieku (http://www.gliwice.pl/atrakcje/z-fara.html)
    • Barokowy kościół Świętego Krzyża (wraz z klasztorem oo. Redemptorystów) z 1623 roku (http://www.gliwice.pl/atrakcje/z-sobieski.html)
    • Ormiańsko-katolicki kościół Świętej Trójcy wybudowany w latach 1836-38 na miejscu średniowiecznego drewnianego kościółka szpitalnego
    • Drewniany kościół Wniebowzięcia Matki Boskiej zbudowany w 1493 roku w Zębowicach koło Olesna, jeden z najstarszych zachowanych na Górnym Śląsku kościółków drewnianych; w 1925 roku został przeniesiony do Gliwic i usytuowany na terenie Cmentarza Centralnego
    • Średniowieczny kościół św. Bartłomieja, usytuowany na niewielkim wzniesieniu i otoczony kamiennym murem odgrywał również rolę małej warowni

Linki

pl/dokumenty/miasto_gliwice.txt · ostatnio zmienione: 2010/02/25 15:31 (edycja zewnętrzna)
CC Attribution 3.0 Unported
www.chimeric.de Valid CSS Driven by DokuWiki do yourself a favour and use a real browser - get firefox!! Recent changes RSS feed Valid XHTML 1.0